Sinds de laatste wet van 1912 waarin auteursrecht onder het volgende wordt beschreven:
«Het auteursrecht is het uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld.»
Hiermee wordt bedoeld dat iedereen die een werk maakt van letterkunde of wetenschap beschermd is tegen kopiėren. Niemand mag het werk kopiėren zonder toestemming van de maker. Het auteursrecht ligt namelijk op de maker.
Het Naburig recht kent Nederland veel korter. Pas sinds 1993 toen Nederland toetrad tot de Berner conventie. Deze toetreding had grote gevolgen voor de uitvoerende kunstenaars. Hierdoor hadden niet alleen meer de schrijvers van toneelstukken en teksten auteursrecht maar ook de uitvoerende kunstenaars zoals zangers en toneelspelers. Deze hebben dan de zogeheten exploitatierechten. Deze zijn exclusief en dus uitsluitend voor de persoon zelf. De persoon zelf bepaald dus wat en wie het mag gebruiken en wie niet.
Wat is het nut van auteursrecht?
Auteursrecht zorgt ervoor dat alle mensen die iets maken (schilders fotografen enz.) worden beschermd bij wet en deze hun handeltje lucratief kunnen houden. Ook is het auteursrecht in het leven geroepen om de auteur zeggenschap te geven over zijn werk en zo ervoor te kunnen bepalen waar zijn werk wel mag worden gebruikt en waar niet. Hetzelfde geldt eigenlijk voor het Naburig recht. Dat niet iedereen het liedje/toneelstuk kan kopiėren en de zaak dus enigszins winstgevend kan worden gehouden.
Op welke werken heb ik auteursrecht?
Op vrijwel alle werken kun je zelf auteursrecht hebben. Het enige punt is wel dat het zintuiglijk waarneembaar moet zijn. Zo kan een cartoon of tekst in je hoofd logischerwijs niet in aanmerking komen voor auteursrecht. Als je daarin tegen een melodietje op een memoblaadje ze kun je daarvoor wel in aanmerking komen voor auteursrecht. Ook moet het werk natuurlijk van jezelf zijn en echt alleen van jezelf dus er moet sprake zijn van originaliteit.
Hoe lang heb ik auteursrecht?
Je auteursrecht blijft over het algemeen vrij lang bestaan. Jij (of je erfgenamen) mogen het auteursrecht claimen tot 70 jaar na de dood van de oorspronkelijke auteur. Dit is ook de reden dat veel muziek van Bach en Mozart rechtenvrij is. Deze artiesten zijn al lang dood. Als jij je werk anoniem plaatst dan gaat de 70 jaar automatisch in op de eerste januari van de eerst volgend jaar nadat het werk verschenen is.
Bij naburige rechten liggen de jaartallen net iets anders. Daar wordt het werk rechtenvrij verklaard na 50 jaar na de publicatie vanaf de eerste januari van het volgende jaar. Toch is een uitvoering van Beethoven nog we auteursrechterlijk beschermd. Dit omdat de geluidsdrager wel is beschermd. Als de auteur overlijdt gaan de rechten automatisch over naar de erfgenamen.
In welke mate is citeren/ kopiėren toegestaan?
Als een document auteursrechterlijk is beschermd mag je het niet openbaar maken of verveelvoudigen. Toch mag je wel een exemplaar maken voor jezelf als dit voor eigen studie, oefening of gebruik. Het moet wel uitsluitend voor jezelf zijn. Je mag wel in opdracht van iemand anders een kopie maken. Bij muziek of andere werken die beschermd zijn met het naburig recht mag je uitsluitend een kopie voor jezelf maken. JE moet dus al in het bezit zijn van een origineel. Hierdoor is er dus geen verspreiding of openbaarmaking. Het exemplaar wordt alleen in oplage groter. Toch blijft het voor hetzelfde aantal personen beschikbaar. Hierdoor is het downloaden van muziek niet illegaal in Nederland. Het uploaden wat er echter voor zorgt dat de muziek naar iemand anders kan worden gekopieerd is wel illegaal.
Voor het openbaar maken van kleine stukken van een auteursrechterlijk werk is er echter geen voorafgaande toestemming nodig van de maker. Het werk moet wel al gepubliceerd zijn en het citaat moet altijd relevant zijn voor de inhoud. Vanzelfsprekend moet je de naam van de maker van het werk en de bron wordt vermeld.
Conclusie:
Auteursrecht krijg je automatisch als je een werk maakt dat origineel is en je hoeft er verder niets aan te doen om het auteursrecht te krijgen. Je houdt je auteursrecht tot 70 jaar na je dood op tekstwerken en 50 jaar na publicatie op werken die je hebt uitgevoerd. Citeren mag ook mits het relevant is en je de auteur en bron erbij zet.
Bronvermelding
De encyclopedie (Definitie en Berner conventie)
(Log in om link te zien!) (Meeste deelvragen)
Disclaimer
Dit artikel is door mijzelf geschreven voor een project op school. Het dient niet als vervanging van een site of een andere bron. Het is een beknopte samenvatting waar ik van denk dat het relevant is voor veel mensen aangezien ik veel topics over auteursrecht voorbij zag komen.
Op- en aanmerkingen hoor ik graag in het topic of anders per PB ik hoop dat jullie er iets aan hebben
Mvg,
Joeri Zuiderwijk ________________________________________ Aangepast op 01-02-2007 om 21:50 door Joeri Zuiderwijk
